Chủ Nhật, ngày 04 tháng 9 năm 2011

Đình Kim Liên (đền Cao Sơn)

Đình Kim Liên bên trong có đền thờ thần Cao Sơn, hiện nằm ở 148 phố Kim Hoa, gần ngã ba Xã Đàn-Phạm Ngọc Thạch, thuộc phường Phương Liên, quận Đống Đa, tp Hà Nội.


Panorama © 2011 Thang Bui

Đền Cao Sơn được xây dựng vào đầu thế kỷ 16. Sau này, dân làng Kim Liên đã lập thêm cổng tam quan ở phía trước cổng đền ngay sát đầm Kim Liên và bổ sung một số kiên trúc mới, tạo thành đình Kim Liên.

Đình được xây dựng trên một gò đất ở phía đông-bắc đầm Kim Liên. Cổng đình và cửa chính điện đều hướng về phía tây-nam, trông ra đầm Kim Liên, nay không còn do bị lấp đi để làm đường Xã Đàn. Kiến trúc của đình bao gồm hai phần tương đối rõ: phần phía trước gò có một cổng trụ biểu, hai dãy giải vũ bên sân gạch rộng và phần kiến trúc chính của di tích nằm trên gò đất. Đi hết khoảng sân trên thì đến chín bậc lên cửa chính điện được xây từ thời Lê Trung Hưng, nối hai bộ phận kiến trúc trên.


Đình chính gồm Nghi môn, Đại bái và Cung cấm. Nghi môn là một nếp nhà ba gian, xây kiểu tường hồi bít đốc. Bốn bộ vì đỡ mái được làm theo kiểu chồng rường giá chiêng, cột trốn. Trên các bộ phận kiến trúc các họa tiết trang trí được thể hiện sinh động, công phu mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Nhà đại bái gồm 5 gian với kiểu dáng kiến trúc truyền thống. Hậu cung là một nếp nhà ba gian dọc, xây gạch trần mái lợp ngói ta, trong nhà xây vòm cuốn.


Trên tấm bia đá cao 2,34m, rộng 1,57m, dầy 0,22m, hiện còn lưu giữ tại đền và được coi là di vật quý giá nhất ở đền này, có bài tựa "Cao Sơn đại vương thần từ bi minh". Văn bia do sử thần Lê Trung soạn năm 1510, nói về công lao của thần Cao Sơn. Nội dung cho biết: Khi vua Lê Tương Dực cầm quân dẹp loạn, khôi phục cơ nghiệp của vua Lê Thái Tổ, có ba vị đại thần là Nguyễn Bá Lân, Nguyễn Hoàng Dụ và Nguyễn Văn Lữ cùng đem quân đi chinh phạt. Đến địa phận huyện Phụng Hoá (nay là Nho Quan, tỉnh Ninh Bình) thì thấy giữa cảnh núi rừng rậm rạp có ngôi đền cổ ghi bốn chữ "Cao Sơn đại vương". Rất lấy làm lạ, vua quan bèn khẩn cầu thần phù trợ. Quả nhiên sau mười ngày đã thành công. Vì thế, vua Lê Tương Dực cho xây dựng đền thờ thần Cao Sơn được lập ở Phụng Hóa. Sau nhớ ơn thần đã ngầm giúp dẹp loạn ở Đông Đô, nên năm 1509, vua cho xây dựng lại đền thờ to đẹp hơn ở phường Kim Hoa gần Thăng Long thời bấy giờ.


Hậu cung đình Kim Liên được bố trí như sau: gian ngoài cùng, bó bệ gạch cao để đặt hương án; gian thứ hai xây bệ gạch cao để đặt long ngai và các đồ tế khí. Gian cuối cùng là nơi thờ Cao Sơn Đại Vương và hai nữ thần phối hưởng: Tôn nữ Động Hồ Trưng Vương (công chúa con gái vua Lê) và Huệ Minh công chúa.


Cổng cũ của đình Kim Liên

Nhà đại bái được thành phố cho tôn tạo năm 2000. Đình lại được sửa sang, tu bổ lớn trong dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội nhưng có sai sót lớn vì sao chép y nguyên cổng chùa Láng.

Đình Kim Liên vốn là trấn phía Nam trong tứ trấn của kinh thành Thăng Long xưa. Tương truyền thần Cao Sơn là Lạc tướng Vũ Lâm, con Lạc Long Quân và Âu Cơ. Đền thờ chính của thần ở huyện Phụng Hóa, nay là Nho Quan, Ninh Bình.


Đình Kim Liên còn lưu giữ 39 đạo sắc phong cho Cao Sơn Đại Vương, trong đó có 26 đạo thời Lê Trung Hưng, 13 đạo thời nhà Nguyễn, sớm nhất trong số đó là sắc phong có niên đại Vĩnh Tộ năm thứ hai (1620). Ngoài Cao Sơn Đại Vương, trong đình Kim Liên còn thờ Tam Phủ, và thờ Mẫu. Hội làng Kim Liên được tổ chức vào ngày 16 tháng 3 âm lịch hàng năm.

Địa chỉ lân cận


- Chùa Bộc (Sùng Phúc Tự)

- Đền Trung Liệt (Gò Đống Đa)

- Bích Câu đạo quán (chùa An Quốc)

- Đình Giảng Võ (đền Bà Chúa Kho).

Nguồn: http://htx.dongtak.net/spip.php?article4361

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét